Ile pieniędzy wielkopolskie samorządy wydają na ochronę środowiska i klimatu? Liderami w kraju nie jesteśmy

Problem o ogromnym znaczeniu społecznym

- Decyzja o poświęceniu temu obszarowi osobnego zestawienia nie wynika z jego finansowej wagi, ale z ogromnej rangi społecznej problemów, jakimi są adaptacja do zmian klimatu, a także smog i szerzej - zanieczyszczenie powietrza. Nie ma wątpliwości, że samorządy odgrywają w obu tych dziedzinach kluczową rolę - wyjaśniaja autorzy raportu.

Wydatki na ochronę środowiska i klimatu w latach 2022 - 2023 były rekordowo wysokie, jednak w roku 2024 znacznie spadły, co - zdaniem autorów opracowania - było efektem zmniejszenia przeznaczonych na ten cel funduszy unijnych. To z kolei nie wynikało ze zmiany polityki UE, ale narastających od kilku lat opóźnień w absorpcji przez Polskę pieniędzy z funduszu spójności i funduszy strukturalnych.  Jednocześnie wzrosły wydatki z budżetu państwa na ten cel.  

Mali wydają najwięcej

W skali całego kraju najwięcej na ochronę środowiska przeznaczają gminy wiejskie i miejsko-wiejskie. Prym wśród nich wiodą samorządy ze Śląska i Małopolski. Na końcu zestawienia jest lubuskie i warmińsko-mazurskie. Co ciekawe, najmniejsze jednostki samorządu wydają na ten cel proporcjonalnie więcej niż urzędy marszałkowskie.   

- W minionych trzech latach wydatki na ochronę klimatu pojawiły się w budżetach 14 województw, ale w porównaniu z gminnymi wielkość tych nakładów była minimalna - zauważają autorzy raportu.

Wielkopolska nie jest liderem

Jak na tym tle prezentują się wielkopolskie samorządy? Mimo że o ochronie środowiska mówi się w naszym regionie sporo, choćby za sprawą uchwały sejmiku zobowiązującej do wymiany źródeł ogrzewania na bardziej ekologiczne, czy kontrowersyjnego zakazu używania piecy kaflowych, liderem w zestawieniu wydatków na ten cel Wielkopolska nie jest. Samorząd województwa zajmuje w rankingu szóste miejsce, z wydatkami na poziomie 4,4 zł w przeliczeniu na jednego mieszkańca.  Dla porównania, pierwsze w zestawieniu województw, woj. śląskie wydało w przeliczeniu na osobę 17,9 zł.      

Na liście miast wojewódzkich pierwsze miejsce zajmuje Bydgoszcz (234,8 zł na mieszkańca). Poznań uplasował się na miejscu czwartym, z wydatkami rzędu 92 zł na osobę. W kategorii miast na prawach powiatu wielkopolskim ośrodkom sporo brakuje do lidera, którym jest Rybnik (716,6 zł na mieszkańca).

• Kalisz - 23. miejsce - 42,9 zł,
• Leszno - 28. miejsce - 23,2 zł,
• Konin - 36. miejsce - 7,2 zł.

Wielkopolskie powiaty raczej w ogonie

W zestawieniu powiatów, spośród wielkopolskich samorządów najlepiej wypadł ostrzeszowski, zajmując 12. miejsce. Ten samorząd na ochronę środowiska wydał w przeliczeniu na mieszkańca 28,7 zł. Pierwsze miejsce - z wydatkami na poziomie 299,6 zł - należy do powiatu sejneńskiego (woj. podlaskie).

Miejsca w rankingu kolejnych wielkopolskich powiatów:

• 24. poznański - 9,4 zł
• 31. gostyński - 5,7 zł
• 40. słupecki -  3,3 zł
• 48. turecki  - 2,6 zł
• 55. wolsztyński - 1,4 zł
• 57. koniński - 1,0 zł
• 71. rawicki - 0,1 zł
• 76. pilski - 0,03 zł

Pozostałe 20 powiatów z naszego województwa, w latach 2022 - 2024 nic nie wydało na ochronę środowiska.

Miasta, miasteczka i gminy wiejskie daleko za zwycięzcami

Kolejna kategoria w zestawieniu "Wspólnoty" to miasta powiatowe. Tutaj liderem jest Hajnówka (woj. podlaskie), która przeznaczyła na ten cel 853,7 zł w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Wśród wielkopolskich miast najlepiej wypadło Gniezno - 35. miejsce z wydatkami na poziomie 200,1 zł.

Pozostałe wielkopolskie miasta zajęły miejsca:

• 79. Kępno - 61,4 zł
• 88. Ostrów Wielkopolski - 47,9 zł
• 90. Gostyń - 46,8 zł
• 102. Jarocin - 38,5 zł
• 104. Ostrzeszów - 38,3 zł
• 114. Pleszew - 30,7 zł
• 116. Słupca - 29,6 zł
• 119. Krotoszyn - 28,7 zł
• 125. Wolsztyn - 26,7 zł
• 133. Śrem - 25,0 zł
• 139. Wągrowiec - 22,9 zł
• 144. Złotów - 21,7 zł
• 152. Rawicz  - 17,1 zł
• 154. Oborniki  - 16,8 zł
• 155. Kościan  - 16,5 zł
• 157. Szamotuły - 16,1 zł
• 158. Grodzisk Wielkopolski - 16,0 zł
• 161. Koło - 15,5 zł
• 162. Nowy Tomyśl - 15,2 zł
• 163. Turek - 14,9 zł
• 176. Czarnków - 11,2 zł
• 214. Chodzież -  4,8 zł
• 225. Piła - 3,1 zł
• 228. Września  - 2,9 zł
• 246. Środa Wielkopolska - 0,8 zł
• 254. Międzychód - 0,0 zł

W kategorii miasteczek pierwsze miejsce w rankingu należy do Koziegłów (woj. śląskie) z wydatkami rzędu 3330 zł w przeliczeniu na osobę. W Wielkopolsce najwyżej zanotowane zostały Pyzdry (19. miejsce, 995,2 zł). Dalej jest Dąbie (20. miejsce, 974,6 zł), a na trzecim miejscu spośród wielkopolskich samorządów znalazł się Koźmin Wielkopolski (32. miejsce, 785,5 zł).

Wśród gmin wiejskich liderem okazały się Sulmierzyce (woj. łódzkie), które w przeliczeniu na jedna osobę wydały 5284,6 zł. w tym zestawieniu najwyżej notowana wielkopolska gmina to Sośnie (49. miejsce, 1125,5 zł), kolejny jest 62 Lądek (62. miejsce, 992,7 zł, a trzeci Doruchów (63. miejsce, 983,8 zł).