Pod koniec stycznia Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu wyborczego. Według założeń - zmiany mają wpłynąć wyższą frekwencję. Stąd pomysł tworzenia lokali do głosowania w mniejszych miejscowościach i nałożenia na samorządy obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu wyborców do lokalu.

Senat chciał, by nowelizacja Kodeksu wyborczego została odrzucona. Zastrzeżenia budził m.in. termin wejścia w życie poprawek, który - w ocenie senatorów - narusza Konstytucję. Ustawa przewiduje bowiem, że przepisy wejdą w życie w okresie ciszy legislacyjnej. Sejm w miniony czwartek nie zgodził się jednak na odrzucenie noweli, a dziś poinformowano o tym, że prezydent ustawę podpisał.

Nowelizacja Kodeksu wyborczego. Co się zmieni?

Zmiany zakładają zwiększenie dostępu do lokali wyborczych w małych miejscowościach. Teraz wójt czy burmistrz musi zapewnić bezpłatny transport do lokalu, gdzie będzie odbywać się głosowanie, by wyborcy mogli spełnić obywatelski obowiązek.

"jeżeli w ramach tej gminy nie funkcjonuje w dniu wyborów publiczny transport zbiorowy lub jeżeli najbliższy przystanek komunikacyjny funkcjonującego transportu zbiorowego oddalony jest o ponad 1,5 km od lokalu wyborczego" - czytamy w nowelizacji Kodeksu wyborczego.

Z bezpłatnego transportu do lokalu wyborczego będą mogły skorzystać osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz osoby, które w dniu głosowania będą miały skończone 60 lat.

Podział na obwody głosowania

Kolejną zmianą wprowadzoną przez nowelizację Kodeksu wyborczego jest podział istniejących już obwodów głosowania. Utworzonych ma zostać około 6 tysięcy nowych.

Obecnie stały obwód głosowania powinien obejmować od 500 do 4 tysięcy mieszkańców, a po zmianach - od 200 do 4 tysięcy mieszkańców.

"Zmiana ta pozwoli zwiększyć liczbę lokali wyborczych oraz ich dostępność" - czytamy w uzasadnieniu ustawy.

Zmiany w składzie komisji wyborczej i uprawnienia mężów zaufania

W tej chwili Kodeks wyborczy przewiduje, że w skład okręgowej komisji wyborczej wchodzi od 4 do 10 sędziów oraz z urzędu, jako przewodniczący, komisarz wyborczy. Natomiast w skład rejonowej komisji wyborczej wchodzi 4 sędziów oraz z urzędu, jako przewodniczący, komisarz wyborczy.

Nowe przepisy wskazują, że zamiast sędziów, w skład komisji będą wchodzić osoby "mające wyższe wykształcenie prawnicze oraz dające rękojmię należytego pełnienia tej funkcji".

Nowelizacja zmienia także kwestię możliwości nagrywania przez mężów zaufania.

Obecnie mężowie zaufania mogą nagrywać prace obwodowej komisji wyborczej do czasu rozpoczęcia głosowania - m.in. sprawdzenie urny wyborczej, zapieczętowanie jej, ilość kart do głosowania - oraz prace komisji po zamknięciu głosowania.

Nowe przepisy wprowadzają możliwość nagrywania pracy komisji wyborczej przez cały czas - również podczas głosowania.

Centralny Rejestr Wyborców

Wprowadzony zostanie również jeden Centralny Rejestr Wyborców. Ma on gromadzić dane o wyborcach i ich prawie do udziału w wyborach oraz zastąpić lokalne rejestry prowadzone przez gminy.

„Nikt nie będzie miał już wątpliwości, gdzie ma głosować. Każdy wyborca będzie mógł sprawdzić online, w którym obwodzie głosowania i, w którym lokalu wyborczym może zrealizować swoje prawo wyborcze” - podkreślił Janusz Cieszyński, pełnomocnik Rządu do Spraw Cyberbezpieczeństwa.

Utrudniona rejestracja wyborcy za granicą

Nowe przepisy zmieniają również zasady dopisywania się do spisu wyborców przez osoby oddające głos za granicą. Do tej pory konsul dokonywał wpisu na podstawie osobistego zgłoszenia wyborcy - ustnego, pisemnego, telefonicznego, telegraficznego, elektronicznego czy faksem. Zgłoszenia można było dokonać najpóźniej na 3 dni przez terminem wyborów.

Po zmianach, wniosek wyborcy, który chce głosować za granicą będzie musiał był wniesiony tylko na piśmie i opatrzony własnoręcznym podpisem lub przy użyciu "usługi elektronicznej udostępnionej" przez ministra spraw zagranicznych lub na adres elektronicznej poczty konsula "jako odwzorowanie cyfrowe wniosku opatrzonego własnoręcznym podpisem".

Zmieni się także termin, w którym będzie się można dopisać do spisu wyborców. Teraz zgłoszenia będzie można dokonać najpóźniej w 5. dniu przed dniem wyborów.

Kodeks Wyborczy (1)

Prezydent podpisał nowelizację Kodeksu wyborczego