Triduum Paschalne i Wielkanoc. Plan liturgii w największych miastach w Wielkopolsce

Wielki Czwartek. Dzień Ostatniej Wieczerzy

Zanim jednak przejdziemy do planów celebracji, warto wspomnieć o tym, dlaczego chrześcijanie tak bardzo przeżywają Triduum Paschalne i licznie uczęszczają na liturgie.

Celebracja Wielkiego Czwartku rozpoczyna się już rano. Wówczas w stolicach diecezji kapłani z całego jej obszaru, pod przewodnictwem biskupa, uczestniczą w Mszy Świętej Krzyżma. Krzyżmo to specjalny olej, który nakłada się na dziecko w trakcie chrztu, młodego człowieka w trakcie bierzmowania, kapłana podczas święceń, a także chorego podczas obrzędu namaszczenia chorych. To właśnie podczas tej liturgii biskupi błogosławią krzyżmo, które później kapłani zabierają do swoich parafii i, które służy im przez następny rok.

Po południu z kolei sprawowana jest Msza Wieczerzy Pańskiej. Odbywa się na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy, którą Chrystus spożył z apostołami wieczór przed swoją śmiercią. W trakcie liturgii kapłani obmywają także nogi wybranym wiernym. Jest to również nawiązanie do sytuacji z Ostatniej Wieczerzy, kiedy to Jezus obmył nogi uczniom. Pod koniec bardzo często przedstawiciele parafii składają życzenia kapłanom, gdyż to właśnie w ten dzień jest ich tradycyjne święto. Na zakończenie z ołtarza jest zdejmowana cała dekoracja łącznie z obrusem, a Najświętszy Sakrament przeniesiony zostaje do ciemnicy. Ma to symbolizować modlitwę Jezusa w Ogrodzie Oliwnym przed tym zanim zostanie zdradzony i wydany na śmierć. Po zakończeniu Mszy Wieczerzy Pańskiej, częstym zwyczajem jest śpiewanie Gorzkich Żali.

Wielki Piątek. Dzień Męki i Śmierci Chrystusa

Wielki Piątek to jedyny dzień w roku liturgicznym, kiedy nie jest sprawowana msza święta. Tego dnia od rana bardzo często można wziąć udział w czuwaniu przy ciemnicy. Organizowane są także ostatnie w Wielkim Poście Drogi Krzyżowe - często ulicami miast. Mają one miejsce tuż przed Liturgią Męki Pańskiej albo tuż po niej, kiedy na dworze jest już ciemno. Przykładem tej drugiej może być choćby Droga Krzyżowa w rzymskim Koloseum z udziałem papieża.

Liturgia Wielkiego Piątku to czas, w którym wierni rozważają mękę i śmierć Chrystusa. Rozpoczyna się ona od wejścia kapłanów wraz z asystą w ciszy do kościoła i modlitwy kapłana sprawującego liturgię twarzą na podłodze. Wówczas cała reszta klęczy. Następnie mają miejsce czytania wraz z opisem Męki Pańskiej z Ewangelii według św. Jana. Kulminacyjnym punktem jest odsłonięcie i adoracja krzyża, którą wierni wykonują poprzez dotyk lub ucałowanie. Pozostawał on zasłonięty od V niedzieli Wielkiego Postu i zostaje odsłonięty właśnie w Wielki Piątek. Następnie mają miejsce obrzędy Komunii Świętej. Jest to jedyny moment w trakcie tego dnia, kiedy można przyjąć ten sakrament. Na zakończenie następuje przeniesienie Najświętszego Sakramentu do Grobu Pańskiego. Zazwyczaj po liturgii można pozostać w kościele i trwać w adoracji, która często jest całonocna.

Tego dnia w kościele obowiązuje post ścisły. Oznacza to, że maksymalnie można zjeść trzy posiłki, w tym jeden do syta oraz obowiązuje zakaz spożywania posiłków mięsnych. Post ścisły obowiązuje wiernych od 18. do 60. roku życia.

Wielka Sobota. Czas skupienia, zadumy i radości

Wielka Sobota to dzień, w którym wierni cały czas mogą adorować Najświętszy Sakrament w Grobie Pańskim. Zazwyczaj pełnione są przy nim także warty, np. przez strażaków lub ministrantów.

Tego dnia odbywa się także święcenie pokarmów, które położymy na stole wielkanocnym, czyli tzw. święconka. Dla wielu osób to jedyny moment, kiedy wybierają się oni do kościoła w trakcie Triduum Paschalnego. 

Najważniejszy moment to jednak liturgia Wigilii Paschalnej. Zgodnie z zaleceniami, powinna się ona rozpocząć po zachodzie słońca. Rozpoczyna się ona przed świątynią, gdzie od ogniska kapłan zapala paschał. Następnie trzykrotnie ukazuje on wiernym wspomnianą świecę, od której mogą oni odpalić swoje świece chrzcielne, które zaleca się przynieść na Liturgię. Kolejnym etapem jest Orędzie Wielkanocne, które ogłasza zmartwychwstanie Chrystusa i początek Świąt Paschalnych.

Następnie następuje uroczysta liturgia słowa. W trakcie tradycyjnej Wigilii Paschalnej powinno się przeczytać siedem czytań ze Starego Testamentu, jedno z Nowego oraz Ewangelię. Dopuszcza się jednak zmniejszenie ich ilości w celu skrócenia czasu liturgii. Także w trakcie liturgii słowa następuje odśpiewanie hymnu "Chwała na wysokości Bogu", kiedy po raz pierwszy od Wielkiego Czwartku brzmią dzwony oraz przed Ewangelią "Alleluja" po raz pierwszy od początku Wielkiego Postu.

Kolejnym etapem jest liturgia chrzcielna, w trakcie której błogosławi się wodę w chrzcielnicy i kropi nią wiernych zgromadzonych w kościele. To także moment, kiedy można udzielić chrztu i bierzmowania katechumenom, a więc osobom, które specjalnie do tego się przygotowywały. Następnie następuje Liturgia Eucharystyczna, dokładnie taka sama jak na każdej mszy świętej.

Po zakończeniu Liturgii Wigilii Paschalnej, może nastąpić procesja rezurekcyjna. Jeżeli jednak się tak nie dzieje, to wówczas kapłan udziela błogosławieństwa, które kończy się wezwaniem "Idźcie w pokoju Chrystusa! Alleluja!". Na te słowa wierni odpowiadają "Bogu niech będą dzięki! Alleluja!"

Tego dnia kościół zachęca ludzi do zachowania wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych.

Gdzie odbędą się liturgie truduum z udziałem biskupów?

W Wielkopolsce mamy trzy diecezje: archidiecezję poznańską i gnieźnieńską oraz diecezje kaliską. W każdej z nich liturgie Triduum Paschalnego będą odbywały się pod przewodnictwem miejscowych biskupów.

W Poznaniu we wszystkie trzy arcybiskup Zbigniew Zieliński będzie uczestniczył i przewodniczył liturgiom w archikatedrze na poznańskim Ostrowie Tumskim. Uroczystości Wielkiego Czwartku i Wielkiego Piątku rozpoczną się o godzinie 19:00, zaś Liturgia Wigilii Paschalnej w Wielką Sobotę o godzinie 21:00. Dodatkowo metropolita poznański udzielił zgody na udzielanie Komunii Świętej pod dwiema postaciami (chleba i wina) w trakcie uroczystości w Wielki Czwartek, Wielką Sobotę oraz w Niedzielę Wielkiej Nocy.

W Archidiecezji Gnieźnieńskiej w Wielki Czwartek biskupi będą odprawiali Msze Wieczerzy Pańskiej w dwóch różnych kościołach. Arcybiskup Wojciech Polak odprawi ją w katedrze w Gnieźnie, zaś biskup Radosław Orchowicz pojawi się w Ostrowite w dekanacie kleczewskim. W obu miejscach liturgia rozpocznie się o godzinie 18:00. W Wielki Piątek o godzinie 18:00 biskup Orchowicz poprowadzi Liturgię Męki Pańskiej w katedrze gnieźnieńskiej, zaś w Wielką Sobotę o godzinie 20:00 w tym samym miejscu odbędzie się Wigilia Paschalna, której będzie przewodniczył abp Wojciech Polak. Godzinę później Wigilia Paschalna rozpocznie się w parafii pw. Chrystusa Wieczystego Kapłana w Gnieźnie, gdzie przewodniczyć jej bp Radosław Orchowicz

W Kaliszu nie zostały jeszcze ogłoszone dokładne godziny liturgii. W zeszłym roku jednak w katedrze św. Mikołaja w Kaliszu celebracje odbywały się o godzinie 18:30 (Wielki Czwartek i Wielki Piątek) oraz o godzinie 21:00 (Wielka Sobota). Podobnie, jak w Gnieźnie, tak i w Kaliszu liturgiom czwartkowym i sobotnim przewodniczył biskup diecezjalny Damian Bryl, zaś celebracjom piątkowym biskup pomocniczy Łukasz Buzun.

Plan Triduum Paschalnego w dużych miastach Wielkopolski

Sprawdziliśmy także, jak wygląda plan celebracji w innych dużych miastach Wielkopolski. Poniżej znajdziecie plan najważniejszych celebracji w Lesznie, Koninie, Ostrowie Wielkopolskim oraz Pile

Ostrów Wielkopolski - konkatedra, parafia pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika

• Msza Wieczerzy Pańskiej - godz. 18:30, a po niej adoracja do godziny 22:00;
• Liturgia Męki Pańskiej - godz. 18:30, a po niej adoracja do godziny 22:00. O godzinie 9:00 odprawiona zostanie droga krzyżowa, a o godzinie 15:00 koronka do Miłosierdzia Bożego;
• Liturgia Wigilii Paschalnej - godz. 21:00. Po liturgii nastąpi procesja rezurekcyjna wokół kościoła. Święcenie pokarmów od godz. 9:00 do 16:30 co pół godziny.

Piła - parafia pw. św. Rodziny (Salezjanie)

• Msza Wieczerzy Pańskiej - godz. 18:00, a po niej adoracja do godziny 24:00. O godzinie 21:00 godzina adoracji poświęcona św. Janowi Pawłowi II w związku z przypadającą tego dnia 21. rocznicą śmierci papieża Polaka;
• Liturgia Męki Pańskiej - godz. 18:00, a po niej adoracja do godziny 24:00. O godzinie 7:00 odprawiona będzie Ciemna Jutrznia, a o godzinie 15:00 Droga Krzyżowa;
• Liturgia Wigilii Paschalnej - godz. 20:00. Po liturgii procesja rezurekcyjna. Święcenie pokarmów o godz. 9:00 do 15:00 co dwadzieścia minut. O godzinie 7:00 Ciemna Jutrznia.

Leszno - Bazylika Kolegiacka pw. św. Mikołaja

• Msza Wieczerzy Pańskiej - godz. 18:30, a po niej adoracja do godziny 22:00;
• Liturgia Męki Pańskiej - godz. 18:30, a po niej adoracja do godziny 22:00. O godzinie 8:00 modlitwa Jutrzni, o godzinie 15:00 koronka do Miłosierdzia Bożego, a o godzinie 18:00 droga krzyżowa;
• Liturgia Wigilii Paschalnej - godz. 22:00. Po liturgii nastąpi procesja rezurekcyjna wokół kościoła. Święcenie pokarmów od 11:00 do 13:00 oraz od 14:00 do 16:00 co pół godziny.

Konin - fara św. Bartłomieja

• Msza Wieczerzy Pańskiej - godz. 18:00, a po niej adoracja do godziny 22:00
• Liturgia Męki Pańskiej - godz. 18:00, a po niej adoracji do godziny 22:00. O godzinie 15:00 droga krzyżowa, a o godzinie 21:00 koronka do Miłosierdzia Bożego i nabożeństwo Gorzkich Żali.
• Liturgia Wigilii Paschalnej - godz. 20:00. Procesja rezurekcyjna odbędzie się w niedzielę o godzinie 6:00. Święcenie pokarmów od godz. 9:00 do godz. 15:00 co pół godziny oraz o godzinie 15:15 po koronce do Miłosierdzia Bożego.