Poznański Stary Rynek należy bez wątpienia do najpiękniejszych w Polsce. Swoją wyjątkowość zawdzięcza między innymi oryginalnej zabudowie, a szczególne miejsce zajmują w niej malownicze domki budnicze. Przyciągają one uwagę nie tylko kolorowymi fasadami i wyjątkowymi detalami architektonicznymi, ale również rozmiarami. Szerokość frontowej fasady niektórych domków wynosi zaledwie 3,5 metra. To właśnie ich charakterystyczny wygląd sprawia, że trudno przejść obok nich obojętnie.
Skąd wzięła się nazwa domki budnicze?
Domki budnicze to rząd malowniczych, wąskich kamieniczek z charakterystycznymi podcieniami. Tworzą zwarty ciąg zabudowy w samym sercu rynku - tuż na południe od ratusza, pod numerami od 11 do 26. Swoją nazwę zawdzięczają temu, że w kamienicy nr 17 mieściła się niegdyś siedziba Bractwa Budników, czyli cechu zrzeszającego dawnych handlarzy.
Kiedyś stały tu budy śledziowe
Historia domków budniczych sięga średniowiecza. W miejscu, w którym obecnie stoją, początkowo znajdowały się drewniane budy służące kupcom do handlu. Sprzedawano w nich między innymi sól, świece, pochodnie, przedmioty codziennego użytku oraz przede wszystkim śledzie - stąd też wzięła się ich dawna nazwa - budy śledziowe.
Od drewnianych kramów do murowanych kamieniczek
Na początku XVI wieku dawne drewniane budy wykorzystywane przede wszystkim jako magazyny stopniowo ustąpiły miejsca murowanej zabudowie. Nowe budynki otrzymały charakterystyczną renesansową formę. Ich ozdobą stały się podcienia, których arkady wspierają się na wykonanych z piaskowca kolumienkach. W dolnej części kamieniczek nadal funkcjonowały kramy handlowe, natomiast na wyższych kondygnacjach znajdowały się pomieszczenia mieszkalne.
Powojenna odbudowa i odnowienie domków
Domki budnicze, podobnie jak znaczna część zabudowy poznańskiego Starego Rynku, ucierpiały podczas II wojny światowej. Po zakończeniu działań wojennych przystąpiono do odbudowy i przywracania im dawnego wyglądu. W okresie powojennym przeszły również prace renowacyjne, dzięki którym ponownie stały się ozdobą poznańskiego rynku.
Ślady dawnych kupców i historia zapisana w kamieniu
O dawnych właścicielach i handlowej historii kamienic przypominają zachowane detale. Na elewacji domku pod numerem 17 znajdziemy godło cechu budników, przedstawiające śledzia i trzy palmy. Ciekawostkę stanowi również głowica kolumny kamienicy pod numerem 11, na której widnieje data 1535. Prawdopodobnie upamiętnia ona przeprowadzone wówczas prace budowlane.
Zespół poznańskich domków budniczych zamyka od strony południowej kamieniczka z 1538 roku, znana jako Kancelaria Miejska lub Dom Pisarzy. Do XVIII wieku mieszkał w niej pisarz miejski.
Co dziś mieści się w domkach budniczych?
Dawne kramy kupieckie pełnią dziś zupełnie inne funkcje, ale domki nadal tętnią życiem. Obecnie mieszczą się w nich restauracje, kawiarnie, galerie sztuki, sklepy z pamiątkami oraz punkty związane z lokalnym rzemiosłem.
Komentarze (0)