Środa Popielcowa. Czego nam nie wolno w ten dzień?

Środa Popielcowa rozpoczyna okres Wielkiego Postu w kościele katolickim. Tego dnia wierni, którzy uczestniczą we mszy świętej, mają także sypane głowy popiołem. Pochodzi on z palm, które rok wcześniej służyły jako ozdoba kościoła w trakcie Niedzieli Palmowej. W tym przypadku chodzi o palmy takie, jak tradycyjnie można spotkać w Jerozolimie, a więc takie, które towarzyszyły Chrystusowi podczas wjazdu do tego miasta, a nie piękne dzieła sztuki, które co roku są oceniane podczas różnego rodzaju konkursów. Posypanie głowy popiołem ma na celu przypomnienie wiernym o tym, jak kruche jest życie ludzkie, ale skłonić do pokuty, skruchy i przemiany.

Co ważne, w tym dniu nie ma obowiązku uczestnictwa we mszy świętej. Więcej o tym pisaliśmy [TUTAJ].

W tym dniu obowiązują nas jednak pewne zakazy. Chodzi o post. Środa Popielcowa jest jednym z dwóch dni, w których obowiązuje post ścisły. Oznacza to, że ograniczone mają być posiłki do ilości trzech, w tym jeden do syta. Zakazane jest także spożywanie pokarmów mięsnych, a więc podobnie jak w każdy piątek. Post ścisły obowiązuje wiernych od 18. do 60. roku, natomiast post jakościowy dla wszystkich wiernych od 14. roku życia aż do śmierci.

Ile dni trwa Wielki Post?

Są różne sposoby liczenia tego, ile dni trwa Wielki Post. Tradycja mówi o czterdziestu dniach, które symbolizują czterdzieści dni i nocy, które Jezus spędził na pustyni, poszcząc i gdzie był kuszony przez diabła.

Różnice wynikają stąd, że w sensie liturgicznym Wielki Post kończy się w Wielki Czwartek uroczystą Mszą Wieczerzy Pańskiej. Rozpoczyna ona Triduum Paschalne, a więc trzy najważniejsze dni z perspektywy katolika. Wielu z nich liczy jednak dni Wielkiego Postu od Środy Popielcowej aż do Wielkiej Soboty i Wigilii Paschalnej, która sprawowana jest tego dnia wieczorem.

Jeśli spojrzymy w kalendarz, to pierwszy sposób wskazuje nam 44 dni, a drugi czterdzieści sześć. Od tego należy jednak odjąć sześć niedziel, które, mimo że Wielki Post to czas męki i śmierci Chrystusa, są pamiątką Jego zmartwychwstania. Daje nam więc to w zależności od tego, jak liczymy, 38 albo 40 dni.

https://zwielkopolski24.pl/wiadomosci/szklana-bryla-1200-miejsc-i-schron-w-podziemiach-tak-bedzie-wygladal-nowy-teatr-muzyczny-w-poznaniu/nkSx4ydtHyEDmKUr2IQN

Jakie są najważniejsze dni w Wielkim Poście w 2026 roku?

Najważniejszymi dniami dla katolika jeśli chodzi o wiarę są niedziele, w trakcie których powinien uczestniczyć we mszy świętej. Warto jednak znać także najważniejsze daty w tegorocznym Wielkim Poście. Przyjmując, że Wielki Post kończy się jednak w Wielką Sobotę to właśnie te dni są najważniejsze.

środa, 18 lutego - Środa Popielcowa
niedziela, 22 lutego, 1, 8, 15 i 22 marca - V pierwszych niedziel Wielkiego Postu
niedziela, 29 marca - Niedziela Palmowa (VI niedziela Wielkiego Postu)
czwartek, 2 kwietnia - Wielki Czwartek
piątek, 3 kwietnia - Wielki Piątek
sobota, 4 kwietnia - Wielka Sobota

Trzy filary Wielkiego Postu

Kościół katolicki zaleca swoim wiernym, by okres Wielkiego Postu przeżyli, bazując na trzech filarach. Są nimi Post, Modlitwa oraz Jałmużna. Na czym one polegają?

Post to ograniczanie siebie w różnych rzeczach, by skupić się na sprawach duchowych.
Jałmużna to zachęta do pomocy innym, np. poprzez różnego rodzaju akcje charytatywne.
Modlitwa to oczywiście znalezienie czasu na pogłębienie swojej relacji z Bogiem i pewnego rodzaju wyciszenie się w trakcie okresu, w którym powinniśmy nieco zwolnić.

Droga Krzyżowa i Gorzkie Żale najważniejszymi nabożeństwami Wielkiego Postu

W trakcie Wielkiego Postu w kościołach sprawowane są dwa nabożeństwa opisujące mękę i śmierć Chrystusa - Droga Krzyżowa i Gorzkie Żale.

Droga Krzyżowa to nabożeństwo w trakcie, którego wierni rozważają czternaście stacji z rzeczywistego wydarzenia z Ewangelii, a więc drogi na ukrzyżowanie Jezusa. Mowa w niej m.in. o trzech upadkach, płaczu niewiast, pomocy Szymona z Cyreny oraz św. Weroniki, śmierci i wreszcie złożeniu do grobu Chrystusa. Zazwyczaj rozważania do kolejnych stacji przygotowywane są przez grupy parafialne. Bardzo często praktykowany jest także zwyczaj procesji do kolejnych stacji, na której czele idą krzyż i świece. Przy każdej stacji wierni muszą przyklęknąć na słowa "Kłaniamy ci się Panie Jezu Chryste i błogosławimy Ciebie" oraz odpowiedzieć "Boś przez Krzyż Swój Święty świat odkupić raczył". Nabożeństwo Drogi Krzyżowej sprawowane jest w każdy piątek Wielkiego Postu. W wielu parafiach dziennie odprawiane są dwie drogi krzyżowe. Jedna z nich zazwyczaj jest przygotowywana z myślą o dzieciach, a jej rozważania są dostosowane do nich.

Gorzkie Żale to nabożeństwo trzyczęściowe, w trakcie których wierni w każdej z nich śpiewają pobudkę, hymn, lament duszy nad cierpiącym Jezusem, rozmowę duszy z Matką Bolesną oraz śpiew "Któryś za nas cierpiał rany". Całe nabożeństwo jest utrzymane w bardzo żałobnej tonacji i ma skłonić nas do refleksji nad cierpieniem Jezusa. Elementem poświęconym tej refleksji są także kazania pasyjne głoszone pomiędzy niektórymi częściami. Nabożeństwo odbywa się przy wystawionym Najświętszym Sakramencie, a po zakończeniu odbywa się błogosławieństwo za Jego pomocą. Gorzkie Żale odprawiane są w każdą niedzielę Wielkiego Postu zazwyczaj przed lub po Mszy Świętej, która sprawowana jest popołudniami.

https://zwielkopolski24.pl/wiadomosci/kiedy-zawita-wiosna-prognozy-nie-pozostawiaja-zludzen-a-marzec-nas-zaskoczy-mamy-dane-imgw/rswMxtQ1dNS5WYvqxYjB

Zmiany w niedzielnej liturgii w Wielkim Poście

Same niedzielne msze święte, ale także msze święte w całym okresie Wielkiego Postu też wyglądają nieco inaczej. Na ten czas nie śpiewa się hymnu "Chwała na wysokości Bogu". Z kolei przed Ewangelią, zamiast "Alleluja", śpiewa się "Chwała Tobie Słowo Boże / Chwała Tobie Królu Wieków". Oba śpiewy powracają do liturgii w trakcie Wigilii Paschalnej.

Kapłani sprawują Eucharystię w ornatach koloru fioletowego, poza IV niedzielą Wielkiego Postu, nazywaną niedzielą Laetare, radości, wesołości. Wówczas dopuszcza się sprawowanie mszy także w ornacie koloru różowego.

Skromniej przybierane są także ołtarze. Nie ma kwiatów, a dekoracje zazwyczaj to trochę gałęzi cierniowych i wezwanie do przeżycia Wielkiego Postu oparte na jego trzech filarach, o których mowa wyżej.

Gorzkie Żale (1)

Kompendium wiedzy o Wielkim Poście