Tu czas się zatrzymał. Dlaczego warto odwiedzić Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach?

Podróż do dawnej Wielkopolski

Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach, będący jednym z oddziałów Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, jest największym skansenem w regionie i jednym z najciekawszych muzeów na wolnym powietrzu w Polsce. Położony na terenie Lednickiego Parku Krajobrazowego, nad wschodnim brzegiem Jeziora Lednica, w sąsiedztwie Ostrowa Lednickiego, prezentuje historię i kulturę wielkopolskiej wsi od XVIII do XX wieku.

Spacerując po rozległym terenie skansenu można odnieść wrażenie, że czas zatrzymał się tutaj kilkadziesiąt lat temu. Oryginalne budynki przeniesione z różnych części Wielkopolski tworzą układ przypominający prawdziwą wieś. Domy mieszkalne, stodoły, obory, kościoły, karczma, kuźnia czy wiatraki otoczone są polami, sadami i przydomowymi ogródkami.

To miejsce pozwala nie tylko oglądać zabytki, ale także zrozumieć, jak wyglądało codzienne życie mieszkańców dawnej Wielkopolski.

Wzgórze wiatraczne - symbol skansenu

Jednym z najbardziej charakterystycznych punktów Wielkopolskiego Parku Etnograficznego jest Wzgórze Wiatraczne, na którym znajdują się trzy wyjątkowe zabytki młynarstwa.

Najbardziej okazały jest wiatrak holenderski z Trzuskołonia, pochodzący z około 1810 roku. Jego charakterystyczna, ceglana konstrukcja i obracająca się drewniana „czapa” sprawiają ogromne wrażenie.

Obok stoi wiatrak koźlak z Mierzewa, wybudowany w 1801 roku przez gnieźnieńskiego budowniczego Dawida Seidlera. W jego wnętrzu zachowały się autentyczne urządzenia służące do przemiału zboża.

Trzecim obiektem jest wiatrak paltrak z Kędzierzyna, pochodzący z 1887 roku. To jeden z najciekawszych przykładów tego typu konstrukcji w regionie.

Dwór i park - świat wielkopolskiego ziemiaństwa

Skansen pokazuje nie tylko życie chłopów. W jego skład wchodzi również imponujący dwór ze Studzieńca wraz z parkiem dworskim, prezentujący życie wielkopolskich ziemian w okresie międzywojennym.

Wnętrza dworu odtworzono z dbałością o najmniejsze szczegóły. Zwiedzający mogą zobaczyć elegancki salon, bibliotekę, jadalnię, sypialnię oraz bawialnię. Całość pozwala poznać codzienność rodziny ziemiańskiej, która znacząco różniła się od życia mieszkańców chłopskich zagród.

Otaczający dwór park stanowi doskonałe miejsce na odpoczynek podczas zwiedzania.

Zabytkowy kościół i miejsca związane z religijnością mieszkańców wsi

Szczególną uwagę zwraca kościół pw. św. Anny i św. Wawrzyńca z Wartkowic, którego historia sięga 1719 roku. Drewniana świątynia zachwyca zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz.

W środku można podziwiać barokowe ołtarze, zabytkową chrzcielnicę, historyczne organy oraz fragmenty cennych polichromii ściennych.

Uzupełnieniem tej części ekspozycji jest kaplica z Lasów Grabskich wraz z cmentarzem pełnym starych nagrobków i kunsztownie wykonanych żelaznych krzyży.

W ostatnich latach do skansenu trafiła również zagroda plebańska z Noskowa, pokazująca życie wielkopolskiego proboszcza w pierwszej połowie XX wieku.

Jak mieszkali mieszkańcy Wielkopolski?

Największą część ekspozycji tworzą autentyczne zagrody i chałupy przeniesione z różnych regionów Wielkopolski. Dzięki nim można zobaczyć różnice w budownictwie, wyposażeniu domów oraz sposobie życia mieszkańców poszczególnych części regionu.

Na szczególną uwagę zasługują:

• Zagroda z Pakosławia - przykład gospodarstwa olęderskiego z zachodniej Wielkopolski.
• Zagroda olęderska z Nowego Tomyśla - pokazująca sposób gospodarowania osadników niemieckich.
• Zagroda ze Sławna - obrazująca życie zamożnej wielodzietnej rodziny chłopskiej.
• Zagroda z Sulmierzyc - z warsztatem garncarskim i piecem do wypalania naczyń.
• Zagroda z Ołoboku - prezentująca gospodarstwo kołodzieja.
• Zagroda z Dobrca - z tradycyjną pasieką.
• Zagroda z Krobii Starej - pokazująca życie mieszkańców słynnej Biskupizny.
• Chałupa z Gaju oraz chałupa ze Zdroju - należące do najciekawszych przykładów dawnego budownictwa wiejskiego.
  
  

Każdy budynek wyposażono zgodnie z realiami epoki, dzięki czemu zwiedzający mogą zobaczyć oryginalne meble, sprzęty gospodarskie i przedmioty codziennego użytku.

Kuźnia, karczma i dawne rzemiosła

Wielkopolski Park Etnograficzny pokazuje również świat dawnych zawodów.

W kuźni ze Skrzetusza można zobaczyć kompletnie wyposażony warsztat kowalski z XIX wieku. Zachowane narzędzia oraz oryginalne palenisko pozwalają wyobrazić sobie pracę kowala, który przez dziesięciolecia był jedną z najważniejszych osób w wiejskiej społeczności.

Nie mniej interesująca jest karczma z Sokołowa Budzyńskiego, prezentująca wnętrze typowego wiejskiego zajazdu z okresu międzywojennego. Można tu zobaczyć dawny wyszynk, wyposażenie gospodarcze i charakterystyczny piec chlebowy.

Żywy skansen przez cały rok

Dziekanowice warto odwiedzać nie tylko ze względu na zabytki. Skansen regularnie organizuje wydarzenia nawiązujące do dawnych tradycji i zwyczajów mieszkańców wielkopolskiej wsi.

Do najbardziej znanych należą:

• Marzanna,
• Żywy Skansen,
• Pożegnanie lata,
• Żniwa chmielowe,
• Festiwal Kultury Ludowej,
• pokazy dawnych prac gospodarskich i rzemiosł.
  
  

Podczas tych wydarzeń można zobaczyć tradycyjne stroje, dawne narzędzia oraz uczestniczyć w pokazach codziennych zajęć mieszkańców wsi.

Spacer wśród przyrody nad Jeziorem Lednica

Ogromnym atutem skansenu jest jego położenie. Otoczenie Jeziora Lednica, rozległe tereny zielone, sady, ogrody i pola uprawne tworzą wyjątkowy krajobraz.

To miejsce idealne zarówno dla pasjonatów historii, jak i osób szukających spokojnego odpoczynku na łonie natury. Wizyta w Wielkopolskim Parku Etnograficznym może być także doskonałym uzupełnieniem zwiedzania Ostrowa Lednickiego oraz innych atrakcji Szlaku Piastowskiego.

Karczma Lubczynek - smak regionalnej kuchni

Po zwiedzaniu warto odwiedzić Karczmę Lubczynek, działającą na terenie skansenu. Serwowane są tutaj regionalne potrawy i lokalne specjały, które pozwalają jeszcze lepiej poczuć atmosferę dawnej Wielkopolski.

Informacje praktyczne

• bilet normalny: 25 zł
• bilet normalny z audioprzewodnikiem: 35 zł
• bilet ulgowy: 17 zł
• bilet ulgowy z audioprzewodnikiem: 20 zł
• dzieci do 7. roku życia: wstęp bezpłatny
• parking: bezpłatny

Dlaczego warto odwiedzić Wielkopolski Park Etnograficzny?

To jedno z tych miejsc, które pozwalają zrozumieć historię regionu nie poprzez książki, ale dzięki bezpośredniemu kontaktowi z autentycznymi zabytkami. Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach jest wyjątkową podróżą przez wieki – od drewnianych chat i zabytkowych wiatraków po świat ziemiańskich dworów i dawnych rzemiosł.

Jeżeli szukasz pomysłu na jednodniową wycieczkę w Wielkopolsce, trudno o miejsce bardziej klimatyczne i pełne historii. To atrakcja, która zachwyci zarówno dzieci, jak i dorosłych.