Ostrów Lednicki - miejsce narodzin polskiej państwowości

Ostrów Lednicki to największa wyspa Jeziora Lednica i jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce. W X wieku funkcjonował tutaj potężny gród pierwszych Piastów, pełniący rolę rezydencji książęcej. Był to ośrodek władzy porównywalny znaczeniem z Gnieznem i Poznaniem.

Dziś odwiedzający mogą spacerować po terenie dawnego grodu, oglądać zachowane relikty monumentalnych budowli oraz zobaczyć miejsca, w których niemal tysiąc lat temu podejmowano decyzje mające wpływ na losy rodzącego się państwa polskiego.

To właśnie tutaj historia nie jest zamknięta w muzealnych gablotach - można dosłownie przejść śladami Mieszka I i Bolesława Chrobrego.

Czy to właśnie tutaj ochrzczono Mieszka I?

Największą atrakcją Ostrowa Lednickiego są pozostałości zespołu pałacowo-sakralnego, czyli książęcego palatium z przylegającą kaplicą. 

To właśnie w kaplicy archeolodzy odkryli dwa baseny chrzcielne, które od lat stanowią jeden z najważniejszych argumentów przemawiających za hipotezą, że to właśnie na Ostrowie Lednickim mógł odbyć się chrzest Mieszka I w 966 roku. Wydarzenie to uznawane jest za symboliczny początek chrześcijańskiej Polski.

Kaplica została wzniesiona na planie krzyża greckiego, a znajdująca się obok studnia mogła dostarczać wodę wykorzystywaną podczas liturgii chrzcielnej.

Choć historycy nadal dyskutują o dokładnym miejscu chrztu pierwszego polskiego władcy, Ostrów Lednicki pozostaje jednym z najbardziej prawdopodobnych kandydatów.

Monumentalne wały i jeden z największych grodów pierwszych Piastów

Gród na Ostrowie Lednickim imponował rozmachem. Potężne wały obronne, których wysokość dochodziła do około 12 metrów, otaczały rezydencję książęcą i skutecznie chroniły mieszkańców.

Do ich budowy wykorzystano ogromne ilości drewna oraz kamienia. Szacuje się, że wycięto nawet około 80 hektarów lasu, aby wznieść tę monumentalną konstrukcję.

Spacer po zachowanych wałach pozwala wyobrazić sobie skalę przedsięwzięcia realizowanego ponad tysiąc lat temu.

Dwa mosty, które należały do największych w średniowiecznej Europie

Jednym z największych osiągnięć inżynierii pierwszych Piastów były dwa ogromne drewniane mosty łączące wyspę z lądem.

Most zachodni miał około 470 metrów długości, natomiast wschodni około 180 metrów. Dzięki nim możliwy był sprawny transport ludzi, wojsk oraz towarów.

Do dziś w wodach Jeziora Lednica można dostrzec rzędy drewnianych pali wyznaczających przebieg dawnych przepraw. Archeolodzy odkryli również doskonale zachowane łodzie dłubanki wykonane z pojedynczych pni drzew.

Największy skarb Ostrowa Lednickiego? To bez wątpienia Stauroteka

Spośród tysięcy zabytków odkrytych podczas badań archeologicznych, najcenniejszym znaleziskiem jest Stauroteka.

To niezwykle rzadki relikwiarz przeznaczony do przechowywania fragmentu Drzewa Krzyża Świętego, wykonany z pozłacanej blachy brązowej i ozdobiony elementami z gagatu. Jest to najstarsza stauroteka odnaleziona na ziemiach polskich, datowana na drugą połowę X lub pierwszą połowę XI wieku.

Eksperci przypuszczają, że mogła być darem cesarza Ottona III dla Bolesława Chrobrego podczas jego podróży do Gniezna.

To zabytek o wyjątkowej wartości historycznej, artystycznej i religijnej, uznawany za jeden z najważniejszych skarbów wczesnopiastowskiej Polski.

Imponująca kolekcja militariów zachwyca archeologów

Ostrów Lednicki zasłynął również z odkrycia jednej z najbogatszych kolekcji militariów z czasów pierwszych Piastów.

Archeolodzy zlokalizowali tutaj między innymi:

• miecze,
• hełm z nosalem,
• kolczugę,
• ponad 150 toporów,
• około 60 grotów włóczni,
• ostrogi,
• elementy oporządzenia jeździeckiego.
  
  

Szczególne zainteresowanie wzbudzają miecze wykonane w słynnych warsztatach Ulfberhta oraz broń o wyraźnych wpływach skandynawskich.

Zdaniem badaczy, część uzbrojenia mogła należeć do elitarnej drużyny wojowników, w której służyli również wojskowi pochodzenia skandynawskiego, strzegący piastowskiej rezydencji.

Nie tylko broń. Odkryto tu także niezwykłe skarby chrześcijańskiej Europy

Na Ostrowie Lednickim odnaleziono także wiele wyjątkowych zabytków związanych z początkami chrześcijaństwa w Polsce.

Do najcenniejszych należą między innymi:

• liturgiczny grzebień z kości słoniowej,
• okładziny skrzyneczki relikwiarzowej,
• trybularz,
• złota kaptorga,
• okucie księgi liturgicznej,
• liczne monety,
• biżuteria,
• narzędzia rzemieślnicze,
• wyposażenie kupieckie i przedmioty codziennego użytku.
  
  

Znaleziska te pokazują, że Ostrów Lednicki był nie tylko centrum politycznym, ale również miejscem o ogromnym znaczeniu religijnym i gospodarczym.

Zabytki będzie można zobaczyć na nowej wystawie

Już pod koniec sierpnia wszystkie zabytki będzie można zobaczyć w nowej wystawie "Tajemnice początków Polski - Ostrów Lednicki" . To doskonały moment, aby odwiedzić Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.

Po raz pierwszy w tak szerokim zakresie zaprezentowane zostaną najcenniejsze oryginalne zabytki odkryte na Ostrowie Lednickim, w tym słynna Stauroteka, imponująca kolekcja militariów, przedmioty związane z chrześcijaństwem, władzą książęcą, handlem oraz codziennym życiem mieszkańców grodu.

Nowoczesna ekspozycja pozwoli jeszcze lepiej zrozumieć znaczenie Ostrowa Lednickiego dla historii Polski i Europy.

Na wyspę dopłyniesz promem. To jedna z największych atrakcji zwiedzania

Zwiedzanie Ostrowa Lednickiego rozpoczyna się już przy brzegu jeziora. Na wyspę można dostać się wyłącznie promem, a przeprawa jest wliczona w cenę biletu. Sama podróż trwa zaledwie kilka minut, ale dla wielu turystów stanowi jedną z największych atrakcji wizyty.

Rejs pozwala spojrzeć na wyspę z zupełnie innej perspektywy i poczuć wyjątkowy klimat miejsca, które przez wieki pozostawało naturalnie chronione wodami Jeziora Lednica.

Warto zobaczyć także Mały Skansen

Po zwiedzeniu wyspy, warto odwiedzić również teren tzw. Małego Skansenu, gdzie przygotowano trzy interesujące wystawy stałe. Można tam poznać historię jednego z najstarszych polskich wiatraków, dowiedzieć się więcej o wierzeniach dawnych Słowian oraz zobaczyć ekspozycję prezentującą najcenniejsze odkrycia archeologiczne z okolic Jeziora Lednica.

To doskonałe uzupełnienie wizyty na Ostrowie Lednickim.

Pomnik Historii i jedno z najważniejszych miejsc w Polsce

Nie bez powodu Ostrów Lednicki został uznany za Pomnik Historii - najwyższą formę ochrony zabytków w Polsce. To miejsce, w którym historia państwa polskiego jest wyjątkowo namacalna. Spacer po reliktach pałacu, przejście wałami obronnymi, przeprawa promem oraz możliwość zobaczenia bezcennych zabytków sprawiają, że jest to jedna z najważniejszych atrakcji turystycznych Wielkopolski.

Jeżeli ktoś chce zrozumieć początki Polski, trudno znaleźć lepsze miejsce niż właśnie Ostrów Lednicki.

Godziny otwarcia i ceny biletów

Godziny otwarcia w sezonie letnim (do 31 sierpnia)
wtorek - piątek: 9:00-17:00
sobota, niedziela / święta: 10:00-18:00

od 1 września do 31 października
wtorek - piątek: 9:00-17:00
sobota, niedziela / święta: 10:00-17:00

Ceny biletów 

normalny: 25 zł / 35 zł (z audioprzewodnikiem)
ulgowy: 17 zł / 20 zł (z audioprzewodnikiem)
dzieci do lat 7: wstęp bezpłatny
parking: bezpłatny

* Zdjęcia: Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy

Ostrów Lednicki - zobacz na mapie ↓