„Klisze zbrodni” – świadectwa ukryte w archiwach
Głównym motywem przewodnim tegorocznej edycji są „klisze zbrodni”. Organizatorzy skupiają się na zachowanych fotografiach archiwalnych, które dokumentują zbrodnie popełnione w pierwszych miesiącach II wojny światowej.
Wśród materiałów znajdują się zdjęcia z publicznych egzekucji (m.in. w Koninie i Kaliszu), a także niezwykle rzadkie kadry z tajnych rozstrzeliwań, takie jak te z Rudzkiego Mostu koło Tucholi. Co istotne, w miażdżącej większości dokumentację tę tworzyli sami oprawcy, skrupulatnie uwieczniając swoje czyny m.in. w Koninie, Lesznie czy Kaliszu. Odnalezione fotografie pozwalają zatrzymać w czasie pamięć o zamordowanych osobach, których ślad miał zaginąć, a także dają szansę na zidentyfikowanie sprawców.
Konin gospodarzem tegorocznego finału
Centralne uroczystości kończące akcję "Zapal znicz pamięci" odbędą się 18 października 2026 roku w Koninie. Na tamtejszym rynku (dziś Pl. Wolności), 22 września 1939 roku publicznie rozstrzelano Aleksandra Kurowskiego i Mordechaja Słodkiego, natomiast 10 listopada na cmentarzu żydowskim zamordowano w tajnej egzekucji 54 obywateli polskich.
Program uroczystości w Koninie:
- godz. 10.00 – msza święta w kościele pw. Św. Bartłomieja (ul. Kościelna 1).
- godz. 11.00 – przemarsz na koniński rynek pod dom Jana Zemełki (Pl. Wolności 16), oficjalne rozpoczęcie uroczystości oraz złożenie zniczy pod tablicą upamiętniającą ofiary z 22 września 1939 r.
- przejście na teren byłego cmentarza żydowskiego (za Parkiem Miejskim im. F. Chopina, ul. Nadrzeczna) – zapalenie zniczy przy Pomniku Pomordowanych w latach 1939–1945 w miejscu masowej egzekucji z 10 listopada 1939 r., po czym nastąpi oficjalne zakończenie uroczystości.
Każdy może zapalić znicz
Organizatorzy zachęcają do indywidualnego zapalania zniczy na grobach ofiar w całej okolicy w dniu 18 października 2026 r. Uczestnicy mogą dokumentować swoje działania fotograficznie i przesyłać zdjęcia (maksymalnie 5 ponumerowanych kadrów o wadze do 10 MB, opisanych według wzoru: nazwa miejsca/autor zdjęcia) na adres mailowy: zapalnzniczpamieci@ipn.gov.pl.
Do wspólnego upamiętnienia zapraszani są nauczyciele wraz z uczniami, placówki oświatowe, muzea regionalne, władze samorządowe, media, a także organizacje społeczne i drużyny harcerskie. Placówki oświatowe, które prześlą dokumentację wraz z kartą zgłoszeniową, otrzymają pakiety edukacyjne oraz oficjalne certyfikaty IPN. Należy pamiętać także o dołączeniu wymaganych oświadczeń dotyczących przetwarzania wizerunku w celach promocyjnych na stronach i w mediach społecznościowych Instytutu Pamięci Narodowej.
Inicjatywa „Zapal znicz pamięci” to owoc współpracy pięciu Oddziałowych Biur Edukacji Narodowej IPN: w Poznaniu, Gdańsku, Bydgoszczy, Łodzi i Katowicach. Patronat honorowy nad tegoroczną odsłoną projektu objął marszałek województwa wielkopolskiego, Marek Woźniak.
Komentarze (0)