Kartki z napisem „Uwaga! Wyłożono trutkę” jesienią pojawiają się przy blokach, śmietnikach, magazynach, lokalach gastronomicznych i innych budynkach. Nie są oznaką nagłego pojawienia się plagi szczurów. Deratyzacja jest działaniem prowadzonym również profilaktycznie, a jej celem jest ograniczenie liczby gryzoni i zagrożeń związanych z ich obecnością.
Jesienna akcja trwa już między innymi w Poznaniu. Od 1 do 31 października 2026 roku obowiązkową deratyzacją objęte są tam określone rodzaje nieruchomości. Z kolei w Gnieźnie rozpocznie się ona 15 października i potrwa do 15 listopada 2026 roku.
Daty te pokazują jedną istotną rzecz: nie istnieje jeden ogólnopolski termin jesiennej deratyzacji.
Czy deratyzacja jest obowiązkowa?
Tak, ale odpowiedź wymaga doprecyzowania.
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na rady gmin obowiązek określenia w lokalnych regulaminach obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji oraz terminów jej przeprowadzania. Dlatego przed rozpoczęciem działań trzeba sprawdzić regulamin obowiązujący w swojej gminie albo komunikat urzędu miasta lub gminy.
Sanepid przypomina również o przepisach ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, które zobowiązują właścicieli, posiadaczy lub zarządzających nieruchomościami do zwalczania gryzoni, insektów i szkodników.
W praktyce zakres okresowej, obowiązkowej deratyzacji może więc wyglądać inaczej w Gnieźnie, Poznaniu, Wrześni, Słupcy czy innej miejscowości.
Gniezno: deratyzacja od 15 października do 15 listopada
W Gnieźnie obowiązkowa jesienna deratyzacja w 2026 roku została wyznaczona od 15 października do 15 listopada.
Jak informuje Urząd Miejski, obowiązek spoczywa na właścicielach nieruchomości, użytkownikach wieczystych, jednostkach organizacyjnych, osobach posiadających nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu oraz innych podmiotach władających nieruchomościami.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na piwnice, pomieszczenia zsypowe oraz miejsca, w których gryzonie mogą się pojawiać i gromadzić.
Gnieźnieński regulamin wskazuje przede wszystkim nieruchomości z obiektami i magazynami wykorzystywanymi do przetwórstwa spożywczego lub przechowywania produktów rolno-spożywczych, budynki wielorodzinne oraz obiekty użyteczności publicznej. Deratyzację należy również prowadzić w pomieszczeniach, w których utrzymywane są zwierzęta gospodarskie.
W pozostałych budynkach i obiektach na terenie Gniezna działania należy przeprowadzić w przypadku stwierdzenia występowania gryzoni.
A co z właścicielem domu jednorodzinnego?
To jedno z pytań, które pojawia się przy podobnych komunikatach najczęściej.
Sam fakt posiadania domu jednorodzinnego nie oznacza, że w każdej gminie i w każdym terminie właściciel musi profilaktycznie wykładać trutkę.
Trzeba sprawdzić lokalny regulamin. To właśnie gmina określa obszary objęte obowiązkową deratyzacją i terminy jej przeprowadzania.
Jeżeli jednak w domu, garażu, piwnicy czy budynku gospodarczym pojawią się szczury lub myszy, nie należy czekać na kolejną gminną akcję.
Dobrym przykładem jest Poznań. Miasto wyraźnie przypomina, że niezależnie od terminów obowiązkowej deratyzacji, po stwierdzeniu obecności gryzoni działania trzeba podejmować na bieżąco.
Dlaczego miasta organizują deratyzację właśnie jesienią?
Spadek temperatur powoduje, że gryzonie szukają miejsc zapewniających im schronienie i dostęp do pożywienia. Piwnice, magazyny, zaplecza sklepów i lokali gastronomicznych, pomieszczenia gospodarcze czy okolice miejsc gromadzenia odpadów tworzą dla nich dogodne warunki.
Problem nie sprowadza się przy tym do samego widoku szczura lub myszy.
Państwowa Inspekcja Sanitarna zwraca uwagę, że gryzonie mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, zanieczyszczać żywność i powodować uszkodzenia infrastruktury poprzez gryzienie i drążenie.
Dlatego działania prowadzone są również wtedy, gdy nie mamy do czynienia z widoczną inwazją.
Gdzie najczęściej prowadzi się deratyzację?
Lista zależy od przepisów konkretnej gminy, ale najczęściej szczególnej uwagi wymagają miejsca, w których gryzonie mogą znaleźć jedzenie, wodę i schronienie.
Są to między innymi piwnice, pomieszczenia gospodarcze, zsypy, okolice śmietników i miejsc gromadzenia odpadów, magazyny żywności, lokale gastronomiczne, targowiska, gospodarstwa rolne i hodowlane oraz obiekty związane z produkcją i przetwarzaniem żywności.
W Poznaniu obowiązkowa akcja obejmuje m.in. zabudowę wielolokalową, gastronomię, sklepy spożywcze, targowiska, szpitale, hotele, placówki oświatowe, żłobki, domy pomocy społecznej oraz obiekty związane ze zbiorowym żywieniem i gospodarką odpadami.
Wyłożenie trutki to nie wszystko
Deratyzacja nie powinna sprowadzać się do przypadkowego rozsypania preparatu w piwnicy.
Preparaty trzeba stosować zgodnie z ich etykietą i instrukcją, a miejsca ich użycia odpowiednio zabezpieczyć i oznakować. W Gnieźnie urząd przypomina, że trutkę należy wykładać w ilości i według zasad właściwych dla danego preparatu, a podczas trwania akcji kontrolować jej stan i w razie potrzeby uzupełniać.
Poznań zwraca dodatkowo uwagę na zabezpieczenie otworów i szczelin, którymi gryzonie mogą przedostawać się do budynków.
Ma to znaczenie, bo samo ograniczenie liczby szczurów czy myszy może nie wystarczyć, jeśli zwierzęta nadal mają łatwy dostęp do jedzenia i miejsc, w których mogą się ukrywać.
Uważaj na dzieci, psy i koty
To szczególnie ważne podczas jesiennych akcji.
Miejsca, w których znajdują się preparaty przeciwko gryzoniom, powinny być zabezpieczone przed dostępem osób postronnych i zwierząt. Konieczne jest również odpowiednie oznakowanie.
Właściciele psów powinni zwracać większą uwagę na to, co zwierzę podnosi podczas spaceru. Poznańska straż miejska ostrzega także przed kontaktem zwierząt domowych z padłymi gryzoniami, ponieważ może istnieć ryzyko wtórnego zatrucia.
Nie należy również samodzielnie przenosić znalezionych preparatów ani pozwalać dzieciom dotykać stacji deratyzacyjnych.
Szczury przy śmietniku? Jedzenie może być częścią problemu
Skuteczność deratyzacji zależy również od tego, jak wygląda otoczenie budynku.
Pozostawione resztki żywności, przepełnione pojemniki na odpady czy wyrzucanie jedzenia na trawniki ułatwiają gryzoniom zdobywanie pożywienia. Poznańskie służby zwracają uwagę także na wrzucanie resztek jedzenia do kanalizacji oraz pozostawianie pieczywa podczas dokarmiania ptaków.
Jeżeli gryzonie mają stały dostęp do żywności, samo wykładanie preparatów może nie rozwiązać problemu.
Jak sprawdzić, czy obowiązek dotyczy Twojej nieruchomości?
Najpewniejszym źródłem jest regulamin utrzymania czystości i porządku obowiązujący w danej gminie oraz aktualne komunikaty urzędu miasta lub gminy.
Trzeba sprawdzić trzy rzeczy:
- termin obowiązkowej deratyzacji
- obszary i rodzaje nieruchomości objęte obowiązkiem
- zasady przeprowadzenia i zabezpieczenia deratyzacji
źródła: Straż Miejska Miasta Poznania, Urząd Miejski w Gnieźnie, Państwowa Inspekcja Sanitarna, Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Komentarze (0)