Fundament o mało stabilnych podstawach finansowych
Jak zauważają Bernadeta Skóbel i Ewelina Kocemba, autorki raportu "Szpitale powiatowe w kryzysie – analiza sytuacji finansowej w 2025 roku", przygotowanego przez Związek Powiatów Polskich, tego typu placówki są jednym z fundamentów ochrony zdrowia w Polsce. Niestety, z analiz wynika, że spora część szpitali powiatowych znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.
- Rosnące koszty działalności, utrzymujące się niedofinansowanie oraz pogarszające się wyniki ekonomiczne powodują, że coraz więcej placówek balansuje na granicy stabilności - czytamy w raporcie.
Dokument został przygotowany na podstawie sprawozdań finansowych 207 lecznic, w tym 163 samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz 44 spółek prawa handlowego, dla których organem prowadzącym lub właścicielskim jest powiat bądź miasto na prawach powiatu.
Uzależnione od Narodowego Funduszu Zdrowia
Wnioski płynące z raportu nie napawają optymizmem i rodzą pytania o przyszłość szpitali powiatowych, a co za tym idzie - dostępność pacjentów do leczenia. Dotyczy to zwłaszcza mieszkańców mniejszych miejscowości.
Warto pamiętać, że to właśnie tego typu lecznice organizują nocną i świąteczną opiekę medyczną, przyjmują większość nagłych przypadków, ale także zapewniają opiekę w zakresie chirurgii ogólnej, ginekologii i położnictwa, pediatrii, ortopedii oraz chorób wewnętrznych.
- Szpitale powiatowe uzależnione są od środków NFZ, które stanowią prawie 94% przychodów netto ze sprzedaży. Brak dywersyfikacji źródeł finansowania czyni placówki podatnymi na decyzje płatnika publicznego oraz zmiany w taryfikacji świadczeń - czytamy w raporcie.
Najlepszym tego przykładem były ostatnie protesty pracowników szpitali powiatowych (20-24 kwietnia 2026 roku), spowodowane zapowiedziami Narodowego Funduszu Zdrowia o wprowadzeniu niższej wyceny tzw. nadwykonań, czyli badań wykonywanych ponad limity ustalone przez fundusz.
Prawie połowa budżetu to koszty zatrudnienia personelu
Jak podają autorki raportu, koszty działalności operacyjnej badanych szpitali powiatowych przekroczyły w 2025 roku 30,8 mld zł, z czego największą część stanowiły wynagrodzenia wraz z pochodnymi (48,8%).
- To pokazuje jak silna jest presja na wydatki związane z zatrudnieniem personelu w tych placówkach oraz jak niewielki margines pozostaje na elastyczne zarządzanie działalnością leczniczą, w tym podejmowanie decyzji inwestycyjnych, czy związanych z poprawą jakości i standardu usług świadczonych na rzecz pacjentów - zauważają autorzy raportu.
To nie efekt błędów w zarządzaniu, ale wada systemu
Jednocześnie przychody nie pokrywają kosztów działalności szpitali. Łączna strata netto placówek wyniosła ponad 1,26 mld zł, a strata ze sprzedaży przekroczyła 1,86 mld zł. Prawie 91% szpitali wykazało stratę operacyjną na działalności podstawowej.
- Tak wysoki poziom ujemnych wyników finansowych nie może być interpretowany jako efekt lokalnych uwarunkowań czy błędów zarządczych. Skala zjawiska – obejmująca ponad 200 jednostek – wskazuje na trwałą nierównowagę pomiędzy kosztami realizacji świadczeń a poziomem ich finansowania - czytamy w raporcie.
Zobowiązania wymagalne, czyli takie, których termin spłaty już minął, ma aż 125 spośród 207 szpitali, mimo że jednostki sektora finansów publicznych w ogóle nie powinny generować takich zaległości.
- Ich obecność to dowód na chroniczne niedofinansowanie systemu - dodają autorzy dokumentu.
Zobowiązania wymagalne w 36 szpitalach wynoszą ponad 10 mln zł, w 61 placówkach wahają się od 1 do 10 mln zł, w 17 lecznicach to wartość od 100 tys. zł do 1 mln. zł, 8 szpitali ma zobowiązania na poziomie od 10 tys. zł do 100 tys. zł, natomiast 3 placówki wykazały zobowiązania mniejsze niż 10 tys. zł.
- Dwa szpitale osiągnęły przerażające wskaźniki: jeden w wysokości 96% co wskazuje na zrównanie zobowiązań wymagalnych z przychodami, drugi ponad 148% co wskazuje na to, że wysokość przychodów nie jest w stanie pokryć przeterminowanych już zobowiązań - informują autorki raportu.
Finanse poniżej bezpiecznego progu
Prawie 79% szpitali wykazuje płynność bieżącą poniżej bezpiecznego progu. Natomiast 60% - utratę zdolności do regulowania krótkoterminowych zobowiązań.
Z danych przedstawionych w raporcie wynika, że:
- 91% szpitali zakończyło rok ze stratą z działalności podstawowej,
- koszty finansowe ponoszone przez szpitale są 7x wyższe niż przychody,
- 97% kosztów finansowych to odsetki,
- 154 szpitale wykazują stratę z działalności operacyjnej,
- 124 szpitalom grozi ryzyko utraty płynności finansowej (stabilność płynności finansowej wykazało 14 szpitali).
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.