Każdy z nas zna podstawy gwary, ale ta może wyginąć
Gwarę poznańską zna każdy mieszkaniec Poznania, a także wielu Wielkopolan, jednak najczęściej tylko w ograniczonym zakresie. Wynika to z faktu, że na co dzień posługujemy się przede wszystkim najbardziej znanymi określeniami. Słowa i zwroty, których używali nasi dziadkowie czy rodzice, stopniowo odchodzą w zapomnienie. Dziś można się z nimi zetknąć głównie we wspomnieniach starszych pokoleń lub w opracowaniach historycznych.
W efekcie gwara poznańska powoli zanika. Aby temu przeciwdziałać i ocalić ją od zapomnienia, niemal trzydzieści lat temu powstał Słownik Gwary Miejskiej Poznania, dostępny również w wersji cyfrowej. Teraz naukowcy postanowili pójść o krok dalej i stworzyć sztuczną inteligencję, która potrafi mówić po poznańsku.
Uniwersytet Adama Mickiewicza z ciekawym wynalazkiem
Konkretniej za projekt ten odpowiadają cztery osoby na co dzień studiujące na Wydziale Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Adama Mickiewicza. Zaangazowani są także eksperci od gwary z UAM-u Poznańskie Centrum Dziedzictwa, Centrum Sztucznej Inteligencji UAM oraz uniwersytecki spin-off AMUai. Projekt ochrzczono mianem Tej Aj.
- Tej Aj jest przykładem innowacji, która powstała na styku nowych technologii i humanistyki. Szczególnie cenne jest to, że sztuczna inteligencja została wykorzystana nie do automatyzacji procesów, lecz do ochrony i popularyzacji lokalnego dziedzictwa kulturowego. Dzięki takim rozwiązaniom wiedza o języku, tradycjach i historii Poznania może być przekazywana w atrakcyjnej formie kolejnym pokoleniom mieszkańców. Warto przy tym podkreślić, że inicjatywa ta wyszła od przedstawicieli młodego pokolenia - podkreśla w komunikacie poznańskiego magistratu prof. Krzysztof Jassem, dyrektor Centrum Sztucznej Inteligencji UAM i opiekun naukowy projektu.
Bohaterem Tej Aj jest Eda z Wildy - fikcyjna postać, która pracuje w "Ceglorzu", a więc zakładach im. Hipolita Cegielskiego. Posługuje się on gwarą i w ten sposób można z nim konwersować. Główną bazą jego słownnictwa jest wspomniany Słownik Gwary Miejskiej Poznania. Dzięki temu mieszkańcy i osoby zainteresowane historią miasta mogą poznawać poznańską odmianę języka za pośrednictwem interaktywnego narzędzia.
Tej Aj dopiero w fazie testów
Jak podkreślają twórcy projektu Tej Aj jest dopiero w fazie pilotażu. Jej zasób ma być jeszcze uzupełniany, a sposób komunikacji chatbota ma być jeszcze rozwijany. Służyć ma ku temu między innymi poprzez rozmowy, jakie chatbot będzie odbywał z ludźmi. Przede wszystkim ma jednak służyć popularyzacji gwary poznańskiej, lokalnej historii oraz dziedzictwa kulturowego Poznania i Wielkopolski.
- Wartościowe jest to, że młodzi innowatorzy sięgają po najnowsze technologie, nie tylko w sprawach najmodniejszych, ale także działają w obszarze ochrony dziedzictwa. Zdajemy sobie sprawę, że Eda z Ceglorza generuje czasem zabawne lub nieprecyzyjne odpowiedzi, ale to także jego urok. Nie uzyskamy zatem rzetelnej odpowiedzi na tematy dotyczące działania miasta. Celem jest bowiem to, by zachęcić użytkowników do zabawy tym narzędziem i poznawania poznańskiej gwary - mówi w miejskim komunikacie Michał Łakomski, dyrektor Biura Cyfryzacji i Cyberbezpieczeństwa oraz pełnomocnik prezydenta Poznania do spraw Smart City.
Co bardzo jest podkreślane to fakt, że chatbot może generować jeszcze błędy i nie jest on oficjalnym kanałem komunikacji Urzędu Miasta Poznania ani innych organów administracji publicznej. Służyć ma za to edukacji, kulturze, turystyce oraz ochronie cyfrowego dziedzictwa.
Tej Aj o zwielkopolski24.pl
Poprosiliśmy Edę z Ceglorza, żeby powiedział coś o naszym portalu. Oto, co udało nam się uzyskać z krótkiej konwersacji:
fot. screeny z konwersacji z Tej Aj
Żeby móc porozmawiać z Edą z Ceglorza, a więc chatbotem Tej Aj należy wejść na stronę Słownika Gwary Miejskiej Poznania - KLIKNIJ.
Komentarze (0)