Dodatkowy dzień wolny za 15 sierpnia. Komu się należy? Przepisy mówią jasno

Podstawą jest art. 130 § 2 Kodeksu pracy. Zgodnie z nim, każde święto przypadające w okresie rozliczeniowym i w dniu innym niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin.

Oznacza to, że 15 sierpnia 2026 r., przypadający w sobotę, obniża wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym obejmującym ten dzień.

Przykładowo pracownik zatrudniony na pełny etat, pracujący od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie i objęty miesięcznym okresem rozliczeniowym, ma w sierpniu 2026 r. do przepracowania 160 godzin, a nie 168. 

Czy piątek 14 sierpnia jest automatycznie wolny?

Nie. Przepisy nie wskazują, że za święto przypadające w sobotę pracownik musi otrzymać wolne właśnie w piątek, 14 sierpnia.

Pracodawca musi jednak tak zaplanować czas pracy, aby pracownik nie przekroczył obniżonego wymiaru czasu pracy. W przypadku typowego pracownika pracującego od poniedziałku do piątku oznacza to konieczność zaplanowania jednego dodatkowego dnia wolnego w okresie rozliczeniowym.

Pracodawca może więc:

• wyznaczyć jeden dzień wolny dla całej grupy lub całego zakładu, np. piątek 14 sierpnia,
• ustalić różne terminy wolnego dla poszczególnych pracowników,
• uwzględnić obniżony wymiar czasu pracy już na etapie tworzenia indywidualnych harmonogramów.

PIP wskazuje, że termin takiego dnia może zostać ustalony przez pracodawcę w drodze jednostronnej decyzji albo indywidualnie w porozumieniu z pracownikiem.

Do kiedy trzeba wykorzystać wolne?

Dzień wolny powinien przypadać w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym występuje święto.

Jeżeli więc pracownik jest objęty jednomiesięcznym okresem rozliczeniowym pokrywającym się z miesiącem kalendarzowym, wolne za 15 sierpnia powinno zostać udzielone w sierpniu 2026 r.

Jeżeli natomiast w zakładzie obowiązuje dłuższy okres rozliczeniowy, dzień wolny może przypaść w innym miesiącu, ale nie później niż do końca tego okresu rozliczeniowego.

Kto ma prawo do obniżenia wymiaru czasu pracy?

Najprostszy przypadek dotyczy pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, którego czas pracy jest rozliczany według Kodeksu pracy.

W praktyce dodatkowy dzień wolny najłatwiej zauważyć u osób, które:

• pracują na pełny etat,
• pracują przeciętnie 5 dni w tygodniu,
• mają harmonogram od poniedziałku do piątku,
• mają sobotę jako dzień wolny wynikający z rozkładu czasu pracy.

W takim przypadku święto przypadające w sobotę powoduje konieczność odpowiedniego obniżenia liczby godzin do przepracowania. Przy standardowym systemie pracy po 8 godzin dziennie oznacza to zazwyczaj jeden dodatkowy dzień wolny.

Nie oznacza to jednak, że każdy pracownik zatrudniony na umowę o pracę musi dostać cały dodatkowy dzień wolny. W przypadku niepełnego etatu, innego systemu czasu pracy lub niestandardowego harmonogramu sposób rozliczenia może wyglądać inaczej.

Co z pracownikami pracującymi według grafiku?

Tutaj sytuacja jest bardziej złożona. Nie można przyjąć zasady, że każdy pracownik, który ma 15 sierpnia wolny, musi dodatkowo dostać kolejny dzień wolny.

Przykładowo w równoważnym systemie czasu pracy pracownik może mieć zaplanowane dni pracy po 12 godzin oraz inne dni wolne. Pracodawca może prawidłowo rozliczyć sierpień, planując łącznie 160 godzin pracy, bez wyznaczania osobnego „wolnego piątku”. PIP wskazuje taki właśnie przykład dla sierpnia 2026 r.

Dlatego o tym, czy pracownik powinien otrzymać dodatkowy dzień wolny, nie decyduje wyłącznie to, czy 15 sierpnia przypada w jego wolną sobotę. Trzeba sprawdzić cały harmonogram oraz obowiązujący system czasu pracy.

Czy osoba pracująca w sobotę dostanie dodatkowy dzień wolny?

Samo wykonywanie pracy w soboty nie powoduje utraty prawa do uwzględnienia święta w wymiarze czasu pracy. Jednocześnie sposób rozliczenia święta zależy od systemu i harmonogramu pracy.

Jeżeli pracownik ma zaplanowaną pracę w sobotę, należy sprawdzić, jak święto wpływa na jego wymiar czasu pracy w całym okresie rozliczeniowym. W systemach, w których pracownik ma niestandardowy rozkład czasu pracy, obniżenie wymiaru może zostać uwzględnione poprzez odpowiednie zaplanowanie liczby godzin i dni pracy, a niekoniecznie poprzez wyznaczenie kolejnego pełnego dnia wolnego.

Umowa zlecenie i B2B - tutaj zasady są inne

Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło czy w ramach B2B nie są pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy.

W związku z tym, art. 130 Kodeksu pracy nie daje im prawa do dodatkowego dnia wolnego za święto przypadające w sobotę.

W ich przypadku znaczenie mogą mieć postanowienia zawartej umowy, a nie przepisy o czasie pracy pracowników.

Co w przypadku L4?

Jeżeli pracodawca wyznaczył konkretny dzień jako wolny za święto przypadające w sobotę, a pracownik właśnie tego dnia przebywa na zwolnieniu lekarskim, nie oznacza to automatycznie, że pracodawca musi wyznaczyć mu kolejny dzień wolny.

PIP wyjaśnia, że wymiar czasu pracy został w takiej sytuacji już odpowiednio obniżony. Nie ma również możliwości przeniesienia niewykorzystanego dnia wolnego za święto na kolejny okres rozliczeniowy.

Podobne zasady mogą mieć zastosowanie w przypadku innych usprawiedliwionych nieobecności - kluczowe jest to, jak nieobecność wpływa na wymiar czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym.

Pracownik zatrudniony w trakcie okresu rozliczeniowego

Tutaj również nie można automatycznie przyznać wszystkim pracownikom takiego samego uprawnienia.

Jeżeli pracownik rozpoczął pracę już po dniu, w którym przypadało święto, wymiar jego czasu pracy ustala się za okres od rozpoczęcia zatrudnienia do końca okresu rozliczeniowego. Jeżeli więc 15 sierpnia przypadał przed rozpoczęciem przez niego pracy, święto nie obniża jego wymiaru czasu pracy w sposób, który wymagałby udzielenia mu dodatkowego dnia wolnego. 

Co grozi pracodawcy, który nieprawidłowo rozliczy czas pracy?

Obniżenie wymiaru czasu pracy z powodu święta przypadającego w innym dniu niż niedziela nie jest dobrą wolą pracodawcy. Wynika bezpośrednio z Kodeksu pracy.

Jeżeli pracodawca nieprawidłowo zaplanuje czas pracy i w efekcie dojdzie do przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w okresie rozliczeniowym, może powstać praca w godzinach nadliczbowych, z odpowiednimi konsekwencjami w zakresie wynagrodzenia i dodatku.

Nieudzielenie należnego dnia wolnego w sytuacji, w której jest on wymagany dla prawidłowego rozliczenia czasu pracy, może również stanowić wykroczenie przeciwko prawom pracownika. PIP wskazuje taką sankcję m.in. w odniesieniu do nieudzielenia dnia wolnego za pracę w szóstym dniu tygodnia.

Nie należy jednak automatycznie utożsamiać każdej sytuacji, w której pracownik nie dostał „wolnego piątku”, z naruszeniem prawa. Najpierw trzeba sprawdzić, czy jego łączny wymiar czasu pracy został prawidłowo obniżony i czy harmonogram jest zgodny z przepisami.

Podsumowanie: komu należy się wolne za 15 sierpnia?

Najbardziej typowy przypadek wygląda tak: Pracujesz na umowie o pracę, na pełny etat, od poniedziałku do piątku po 8 godzin, a okres rozliczeniowy wynosi miesiąc?

W sierpniu 2026 r. Twój wymiar czasu pracy wynosi 160 godzin. Pracodawca musi więc zaplanować Ci o 8 godzin pracy mniej z powodu święta 15 sierpnia przypadającego w sobotę. Może to zrobić, wyznaczając np. piątek 14 sierpnia jako dzień wolny, ale nie jest zobowiązany do wybrania właśnie tej daty.

Pracujesz w systemie równoważnym, zmianowym albo według niestandardowego grafiku?

Samo stwierdzenie, że „15 sierpnia jest w sobotę, więc należy Ci się dodatkowy dzień wolny”, może być nieprawidłowe. Trzeba przeanalizować Twój harmonogram i wymiar czasu pracy w całym okresie rozliczeniowym.

Pracujesz na zleceniu albo B2B?

Art. 130 Kodeksu pracy nie ma do Ciebie zastosowania, więc święto nie daje Ci z tego przepisu prawa do dodatkowego dnia wolnego.

Najważniejsza zasada brzmi zatem: 15 sierpnia 2026 r. obniża wymiar czasu pracy pracowników o 8 godzin, ale nie oznacza, że każdemu pracownikowi automatycznie należy się wolny piątek 14 sierpnia. To sposób organizacji i rozliczenia czasu pracy decyduje o tym, jak to obniżenie zostanie zrealizowane.